Công cụ track trace 

Khởi nghiệp luôn khó khăn và rủi ro. Nếu coi thất bại là điều sỉ nhục thì khó có thành công

Bà Golda Meir, nữ Thủ tướng đầu tiên của Israel (1969-1974) từng có câu nói đùa nổi tiếng: “Ở Israel có 3 triệu thủ tướng”. 3 triệu là dân số của Israel lúc đó. Bây giờ, số “thủ tướng” của nước này đã tăng lên 8 triệu người.

Mãi sau này, khi có dịp tới thăm Israel, tiếp xúc với nhiều người dân nước này, tôi mới lờ mờ hiểu được ẩn ý của cố Thủ tướng Golda Meir.

khoi-nghiep

Tinh thần Israel

Tôi có quen một đồng nghiệp lấy chồng người Israel, sống ở thủ đô Tel Aviv. Vào những ngày cuối năm 2012, khi tình hình Israel – Palestine vô cùng căng thẳng do những xung đột ở dải Gaza, đến mức quân đội Israel điều binh chuẩn bị khả năng phát động chiến dịch trên bộ, người bạn của tôi đưa con về Việt Nam “lánh nạn” (theo lời của chị). Chồng chị không đi cùng hai mẹ con. Anh tự cảm thấy phải có trách nhiệm ở lại đất nước vào những thời khắc khó khăn.

Nhu cầu phải đấu tranh cho sự sống còn khiến mỗi người Israel có ý thức mạnh mẽ về trách nhiệm và vai trò cá nhân của mình. Tính cách người Israel rất thẳng thắn. Họ sẵn sàng tranh cãi gay gắt để đấu tranh, phản biện hay bảo vệ quan điểm. Những cuộc tranh cãi kịch liệt, những buổi họp “đỏ mặt tía tai” giữa các đồng nghiệp, giữa lãnh đạo và nhân viên, giữa ông chủ và người làm thuê… là hết sức bình thường.

Kể những câu chuyện lan man trên, tôi muốn chia sẻ cảm nhận cá nhân về tính cách con người Israel, để phần nào lý giải theo cách riêng của mình thành công của Israel trong sáng tạo và thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp.

“Mọi người không có cảm giác đơn thuần là thuộc về đất nước. Họ có một cảm giác sâu sắc và xác thực hơn, đó là làm chủ. Họ tự coi mình là “cổ đông” chứ không phải “người làm thuê” của đất nước – Ron Yekutiel, Chủ tịch Công ty Công nghệ Kaltura, một doanh nhân Israel thành đạt nói trên tờ Entrepreneur. “Kết quả là, trong thế giới kinh doanh, người Israel luôn ngồi “ghế lái” và điều hành công ty của họ với niềm tin và sự quyết tâm, ngay cả khi có những bất ổn, thách thức và rủi ro. Sự lo sợ thất bại đứng thứ yếu so với nỗi sợ không hành động và tê liệt”.

Ở Israel, không ai không biết tới Shai Agassi và câu chuyện khởi nghiệp của ông. Agassi thành lập công ty phần mềm TopTier khi ông mới ở độ tuổi 20. Gần 10 năm sau, ông bán nó cho tập đoàn khổng lồ SAP của Đức, thu về 400 triệu đô la Mỹ (năm 2001). Agassi trưởng thành nhanh chóng ở SAP và được tạp chí danh tiếng TIME bầu là một trong số những người có ảnh hưởng nhất trong thế giới công nghệ. Khi mọi người tin chắc rằng Agassi sắp được bầu là Tổng giám đốc của SAP thì ông đột ngột xin… nghỉ việc.

Ai cũng nghĩ Agassi nhận được lời mời hấp dẫn hơn từ Microsoft hay Google, nhưng không phải. Ông nghỉ việc vì muốn… cứu thế giới khỏi phụ thuộc dầu mỏ. Ông tự mình nghiên cứu, phát triển dự án ô tô điện.

Mặc dù dự án của Agassi sau này không thành công, nhưng nó được cho là “thất bại vinh quang”. Câu chuyện của Agassi cho thấy lòng kiên trì, ý chí bền bỉ, sáng tạo và thái độ lạc quan. Những người tham gia dự án này học được rất nhiều điều, để sau đó lại thành lập các doanh nghiệp khác.

Giáo sư người Israel – Shlomo Maital, trong chuyến thăm Việt Nam cuối năm ngoái để chia sẻ về sự sáng tạo và khởi nghiệp dẫn ví dụ về Agassi như một câu chuyện điển hình. “Khởi nghiệp luôn khó khăn và rủi ro. Nếu coi thất bại là điều sỉ nhục thì khó có thành công”, ông nói.

Người Israel, từ thời lập quốc, luôn cho rằng tương lai (gần hay xa) đều khó biết trước, trong khi mỗi khoảnh khắc đều có tầm quan trọng chiến lược. Vì vậy, nếu doanh nhân Israel có một ý tưởng, anh ta sẽ thực hiện nó ngay. Dường như người Israel không có khái niệm phải tích lũy kinh nghiệm và năng lực trước khi mở doanh nghiệp. Sự chấp nhận rủi ro là một trong những đặc tính văn hóa của nước này (1).

Phóng viên Gil Kerbs của Israel chuyên viết về công nghệ đưa ra những ví dụ thú vị: nếu một doanh nhân Israel gặp tỉ phú Mỹ Warren Buffet, anh ta sẽ lập tức tới tự giới thiệu mình và cam đoan rằng công ty của anh chính là thứ mà ông Buffet đang tìm kiếm, mặc dù Buffet không bao giờ đầu tư vào công nghệ hay các công ty khởi nghiệp. Nếu một người Israel biết được một vấn đề về y tế mà chưa ai giải quyết được, anh ta sẽ bắt tay vào làm và cam đoan sẽ thành công, dù anh ta chẳng có tí kinh nghiệm nào trong lĩnh vực y tế (2).

“Tôi nghĩ giá trị chung cơ bản của những người liên tục tạo ra các công ty khởi nghiệp là sự đam mê tạo ra giá trị mới chứ không phải đam mê kiếm tiền”, GS. Amnon Shashua của Đại học Hebrew nói. Ông là người sáng lập ra các công ty Cognitens, OrCam và Mobileye (3).

Thử điểm qua một trong những thành tựu tiên phong và khác biệt của người Israel mà ít người biết: Israel là nơi sản xuất điện thoại thông minh đầu tiên dành cho người mù, phần mềm chống virus máy tính đầu tiên được phát minh ra ở Israel từ năm 1979, một kỹ sư Israel phát triển xe máy có điều hòa đầu tiên trên thế giới, công nghệ gọi điện thoại Internet được phát minh ở Israel, có 5 người Israel được giải Nobel Hóa học và Kinh tế…(4)

Lựa chọn duy nhất

Israel là một đất nước nhỏ bé cả về dân số lẫn diện tích, với khoảng 8 triệu dân và 28.000 ki lô mét vuông. Do nhiều nguyên nhân lịch sử, Israel bị các nước láng giềng cô lập. Trong bối cảnh đó, nước này quyết định tận dụng và phát triển kinh tế công nghệ cao, dựa trên trí thức và sự sáng tạo. Chính phủ Israel xác định đó là lựa chọn duy nhất.

Israel hiện có tỷ lệ doanh nhân bình quân đầu người cao hơn bất kỳ một quốc gia nào khác. Trung bình, cứ 1.844 người Israel lại có một doanh nghiệp. Israel cũng là nước có tỷ lệ phần trăm lớn nhất thế giới về số lượng các kỹ sư trong lực lượng lao động (145/10.000) và có tỷ lệ cao nhất về bằng cấp đại học và các ấn phẩm học thuật trên đầu người.

Chính phủ đã lập ra các quỹ đầu tư mạo hiểm (Yozma) bên cạnh những quỹ trợ cấp cho các công ty khởi nghiệp. Quỹ Yozma được hiểu như những công ty nước ngoài và trong nước đầu tư cho các doanh nghiệp mới thành lập của Israel.

Lúc đầu, nhờ có sự bảo lãnh của chính phủ qua các Yozma, các doanh nghiệp công nghệ lớn đã để mắt tới Israel. Đến nay, có gần một nửa các công ty hàng đầu thế giới đã mua lại các doanh nghiệp mới thành lập của Israel hoặc mở các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại đây.

Có thể điểm danh những tên tuổi lớn như Microsoft, Cisco, Motorola, IBM, Intel… Chỉ trong vòng một tuần của tháng 1-2015, các công ty khởi nghiệp Israel đã kêu gọi được hơn 900 triệu đô la. Điển hình là: Amazon mua lại Annapurna Labs, công ty chuyên về sản phẩm bán dẫn, trị giá 370 triệu đô la; HARMAN mua lại công ty quản lý phần mềm di động Red Bend Software với 200 triệu đô la; Dropbox mua lại CloudOn với 150 triệu đô la; Microsoft mua lại Equivio, một công ty phát triển phần mềm với 50 triệu đô la…(5)

Tháng 2 vừa qua, CEO của Apple là Tim Cook đã tới Israel để khai trương Trung tâm Nghiên cứu và phát triển (R&D) Herzliya. Đây là trung tâm lớn thứ hai trên toàn thế giới của Apple, với 700 nhân viên.
Tháp tùng Tim Cook tới Israel là Johny Srouji, Phó chủ tịch phụ trách công nghệ phần cứng. Ông Srouji là người Ảrập gốc Israel. Ông sinh ra tại thành phố Haifa và từng làm việc cho các hãng công nghệ lớn của Mỹ như Intel, IBM trước khi gia nhập Apple năm 2008.

Reuven Rivlin – Chủ tịch của Herzliya R&D, người Israel cho biết, Srouji là hình mẫu tiêu biểu cho những gì mà Chính phủ Israel mong muốn. Nước này kỳ vọng sẽ có nhiều người Israel nữa thành công, khi được giáo dục trong môi trường công nghệ, làm việc cho khoảng 300 công ty đa quốc gia hoạt động tại Israel.

“Hãy tưởng tượng thế giới sẽ thế nào nếu có thêm năm “Johny Sroujis” nữa, Rivlin nói. Tim Cook vui vẻ đáp lời: “Chúng tôi rất tự hào vì Srouji. Nếu các bạn thấy 5 Sroujis nữa thì làm ơn báo cho chúng tôi” (6).

Facebook Comments
Posted by | View Post | View Group

Related posts

Leave a Comment

Or